Ouders bezorgd over taalverloedering door MSN

Ouders maken zich zorgen over het eigen taaltje dat kinderen gebruiken via Internet en SMS. Het ziet eruit als taalverloedering. Is dat terecht?

ff koffie brb
= ‘Ik ben even koffie halen, zo terug [be right back]’

Chat en SMS: snel én kort
Uit onderzoek blijkt dat kinderen tijdens het chatten of MSN-en wel vier keer heen en weer tikken per minuut. Door die snelle uitwisselingen tijdens het kletsen via Internet, is er een taalgebruik ontstaan waarbij je zo efficiënt mogelijk kunt tikken. Het wordt meestal chattaal of Internettaal genoemd. Dat gebruik heeft al een heel eigen ontwikkeling doorgemaakt, die overal waar het gebeurt op elkaar lijkt.

Later kwam daar SMS bij. Dat moet niet alleen snel en efficiënt, maar ook nog eens zo kort mogelijk (maximaal 160 tekens). Daardoor kun je SMS-taal zien als een verfijning van chattaal. Hoe je het ook bekijkt, kinderen leren het vliegensvlug en zijn er ongelooflijk handig in.

Hun ouders daarentegen, zien het met afgrijzen en zorg aan. Een vader: “Ik vraag me af of dat wel goed komt. Soms krijg ik een briefje van mijn dochter en daar staat dan zo’n stukje geheimtaal in waar ik niets van begrijp. Weet ze nog wel hoe het moet?” Ouders denken dat het gaat om een nieuwe vorm die in de plaats zal komen van het oude, ‘correcte’ Nederlands. Leerkrachten Nederlands hebben op ouderavonden soms heel wat uit te leggen.

Taalverloedering
Het taaltje dat gebruikt wordt als ze MSN-en ziet er in de ogen van veel ouders en leerkrachten uit als een vorm van taalverloedering:

-Woorden worden straffeloos fout gespeld.
-Lidwoorden worden weggelaten.
-Zinnen hebben geen herkenbare grammatica
-Allerlei woorden en frases worden afgekort, waardoor ze voor buitenstaanders geheimtaal worden.
-Vaak staat er ook zoveel Engels tussen, dat je niet eens ziet dat het nog iets met het Nederlands te maken heeft.

Zorgen niet nodig
“Kan dat zomaar?” Ja, dat kan, zeggen taalkundigen. We hoeven ons geen zorgen te maken. Leraren Nederlands én taalkundigen stellen ouders gerust: zolang kinderen op school leren hoe je een normale zin moet spreken en schrijven, komt het wel goed.

Niet iedereen is daar zo gerust op. De oprichter van Sugababes, een bekende jongerenwebsite, vertelt dat de helpdesk zoveel emails krijgt die bol staan van chattaal, dat hij niet gelooft dat de kinderen van tegenwoordig nog weten hoe het in gewone schrijftaal moet: "Ik sta zelf vrij sceptisch tegenover het idee dat het allemaal wel meevalt."

Vertalen
Veel leraren Nederlands hebben tijdens de lessen al aandacht besteed aan het verschijnsel MSN-taal. Juist om kinderen te leren wat de rol ervan is en dat het gebruik ervan beperkt moet worden tot de toepassing van de snelle uitwisselingen via IM (instant messaging zoals MSN) of wanneer je slechts een beperkte hoeveelheid tekens kunt intikken zoals via SMS.

De meeste leraren geven kinderen opdrachten waarbij ze chattaal moeten vertalen in gewoon Nederlands of andersom. Dat is natuurlijk een goede manier om duidelijk te maken dat het nodig is om het een van het ander te onderscheiden en dat je als kind nu niet moet denken dat je ineens in proefwerken of ander schoolwerk chattaal kunt gebruiken.

Stabilisatie na de verwarring
Uit onderzoek in de Verenigde Staten lijken de deskundigen gelijk te krijgen: tot een jaar of 16 maken kinderen in hun schoolwerk veel fouten die ze lijken te maken onder invloed van chattaal (Netspeak), maar daarna gaat dat over. Dan weten ze hoe het moet en kunnen ze het ook goed toepassen.

Na de verwarring stabiliseert het zich allemaal. Zoals eigenlijk met de hele puberteit. Ook daarvoor geldt: gewoon blijven vertellen wat de regels zijn. Op een gegeven moment valt dan vanzelf het kwartje.

Niet achterover leunen
Ouders hoeven zich dus geen zorgen te maken over taalverloedering. Tegelijkertijd moeten we niet achterover gaan zitten: op school moeten kinderen leren dat ze geen chattaal kunnen gebruiken in schoolwerk.

Chattaal is dan geen schrijftaal, maar meer een geschreven vorm van gesproken taal. Opstellen, brieven, proefwerken en verslagen enz. moeten dan ook in gewoon Nederlands geschreven worden. Vergissingen moeten aangerekend worden. Net zoals een Duits kind dat in een Nederlandse tekst per ongeluk een Duits woord schrijft, daar ook op gewezen moet worden.

Schrijven is meer dan jezelf uiten
Anders gezegd: er is een vorm bijgekomen, maar kinderen van alle tijden hebben moeten leren om afhankelijk van de situatie de juiste taalvorm en stijl te kiezen. Ze moeten het verschil leren tussen een formele stijl en een informele stijl. Een brief naar de gemeente schrijf je nu eenmaal anders dan een brief naar je oma. Ook moeten ze op school leren dat tekstjes intikken op MSN iets heel anders is dan een tekst schrijven met een kop en staart, waarbij je moet structureren en herschrijven. Goede leraren wijzen hun leerlingen op dit soort verschillen, zodat kinderen doorkrijgen dat schrijven meer is dan jezelf uiten op een manier die jou het beste uitkomt.

Kinderen moeten niet alleen leren wat het verschil is tussen een brief en een e-mail, maar ze moeten ook leren dat je in een e-mail naar een helpdesk geen chattaal kunt gebruiken. De kans dat ze dat na de puberteit gewoon goed doen, is groot, maar dan moeten ze het wel eerst geleerd hebben.

(Bron: www.planet.nl)